Hệ thống điều hòa trung tâm là gì? Có nên lắp máy lạnh trung tâm không?

Lựa chọn một hệ thống điều hòa phù hợp với công trình, dự án là điều khiến nhiều người phải suy nghĩ. Điều hòa trung tâm nổi bật lên là sự lựa chọn hàng đầu. Thế nhưng có nên lắp đặt điều hòa trung tâm hay không? Chi phí như nào? Cùng tìm hiểu nhé.

1. Điều hòa trung tâm là gì?

Điều hòa trung tâm (điều hòa tổng) là hệ thống điều hòa có thể kết nối duy nhất 1 dàn nóng với nhiều dàn lạnh hoạt động độc lập, tối đa lên tới 64 dàn. Đặc biệt, bạn có thể sử dụng nhiều loại dàn lạnh khác nhau bao gồm:

  • Dàn lạnh âm trần nối ống gió: là loại điều hòa không khí được lắp đặt ẩn trong trần nhà (trần thạch cao). Không khí lạnh/ấm được dẫn qua hệ thống ống gió và phân phối đều khắp các phòng thông qua các cửa gió. Loại dàn lạnh này thường được sử dụng cho các không gian lớn như văn phòng, biệt thự, trung tâm thương mại. Ưu điểm chính là tính thẩm mỹ cao, khả năng làm lạnh đều và linh hoạt trong việc điều chỉnh nhiệt độ.
  • Dàn lạnh âm trần cassette: được lắp đặt giấu trong trần tạo thiết kế gọn gàng, tuy nhiên loại dàn lạnh này kém thẩm mỹ hơn loại giấu trần nối ống gió vì để lộ tấm mặt nạ có kích thước tương đối lớn ra ngoài. Hơn nữa, dàn lạnh cassette thổi trực tiếp luồng không khí lạnh thông qua các khe hở trên mặt nạ nên không tránh khỏi tình trạng “chỗ nóng, chỗ lạnh”. Nhìn chung, ưu điểm của dàn cassette là thiết kế nhỏ gọn, thẩm mỹ, dễ lắp đặt và làm mát nhanh.
  • Dàn lạnh áp trần: Lắp đặt áp sát phía trên trần mang tới khả năng hoạt động rộng hơn, không bị hạn chế bởi các vật cản. Loại dàn lạnh này sẽ phù hợp với các trung tâm thương mại, cửa hàng.
  • Dàn lạnh treo tường: Đây là loại dàn lạnh quen thuộc nhất khi mà hầu như gia đình nào cũng sẽ sở hữu một chiếc. Với lợi thế tiết kiệm chi phí, hiệu năng cao, dàn lạnh treo tường chắc hẳn là sự lựa chọn ưu tiên hàng đầu khi bạn muốn cân đối chi phí.
  • Dàn lạnh đặt sàn: Tủ đứng đặt sàn, tủ đứng nối ống gió là 2 dòng dàn lạnh đặt sàn tiêu biểu. Với luồng gió mạnh mẽ, với khoảng cách luồng gió lên tới 30m, đây sẽ là sự lựa chọn số 1 cho không gian cần làm lạnh cực nhanh hay nơi có nguồn sinh nhiệt lớn như nhà xưởng, nhà máy,…

2. Nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa trung tâm

Quá trình hoạt động của hệ thống điều hòa sẽ phụ thuộc chủ yếu và dàn nóng, dàn lạnh và môi chất. Đây là một quá trình tuần hoàn, khép kín.

Ở dàn lạnh, có 2 bộ phận quan trọng nhất đó chính là cảm biến nhiệt và board tín hiệu. Cảm biến sẽ nhận biết được nhiệt độ trong phòng và so sánh với nhiệt độ cài đặt. Khi mà có sự chênh lệch giữa hai con số này, board tín hiệu sẽ truyền tín hiệu để hoạt động dàn nóng. Thông qua môi chất và hệ thống trao đổi nhiệt tại dàn lạnh, nhiệt độ sẽ được hấp thu (làm lạnh) hoặc truyền (sưởi). Quạt dàn lạnh sẽ hoạt động để hỗ trợ quá trình này cũng như đưa luồng gió điều hòa đến khắp không gian phòng.

Nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa trung tâm
Nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa trung tâm

Dàn nóng sử dụng máy nén để nén môi chất, đưa môi chất qua dàn lạnh và quay lại tạo thành vòng tuần hoàn. Dàn trao đổi nhiệt và quạt giải nhiệt sẽ hỗ trợ quá trình này. Vì điều hòa tạo thành một quá trình khép kín nên về lý thuyết, bạn sẽ không cần phải nạp gas bổ sung sau khi đã hoàn thiện và triển khai hoạt động. Trường hợp phải nạp gas bổ sung là do hệ thống bị rò rỉ do quá trình lắp đặt hoặc do trải qua thời gian dài hoạt động hệ thống bị hao mòn.

3. Ưu nhược điểm của điều hòa trung tâm

Dù là một hệ thống hiện đại, đẳng cấp nhất nhưng điều hòa trung tâm luôn có ưu điểm, nhược điểm và tùy thuộc vào từng công trình thì sẽ phát huy ra khả năng tốt nhất. Việc cân nhắc ưu, nhược điểm của hệ thống sẽ giúp bạn quyết định có nên lắp đặt điều hòa trung tâm cho gia đình không. Cùng tìm hiểu ngay sau đây.

3.1. Ưu điểm của điều hòa trung tâm

Điều hòa trung tâm sở hữu rất nhiều ưu điểm vượt trội so với các dòng sản phẩm khác, đủ để đánh bại tất cả các sản phẩm trong phân khúc điều hòa dành cho công trình, dự án:

  • Hệ thống kết nối dài: Tổng chiều dài hệ thống có thể lên tới 1000m, thoải mái đáp ứng cho không gian rộng, từ nhà xưởng, nhà máy đến tòa nhà cao tầng, văn phòng, khách sạn hay biệt thự, căn hộ cao cấp.
  • Dải công suất rộng: Với các hãng hay đặc biệt là Daikin, Panasonic dải công suất dàn nóng từ 8-64HP, dàn lạnh công suất từ 7.500BTU đến 47.800BTU, thoải mái đáp ứng nhu cầu sử dụng của bất kỳ công trình nào, từ các công trình dân dụng như biệt thự, nhà phố cho tới điều hòa khách sạn, trung tâm thương mại, nhà hàng, tiệc cưới…
  • Trang bị nhiều công nghệ, tiện ích mới nhất: Điều hòa trung tâm được trang bị rất nhiều công nghệ tiên tiến, hiện đại như tự động kiểm soát nhiệt độ thông minh, điều khiển thông minh qua thiết bị điện tử, đặt lịch hẹn giờ… Với điều này, dòng sản phẩm điều hòa tổng này mang đến sự thoải mái, tiện nghi nhất khi sử dụng.
  • Hoạt động ổn định, độ bền cao: Tuổi thọ của điều hòa trung tâm cao hơn các sản phẩm khác rất nhiều. Nếu như điều hòa treo tường có tuổi thọ từ 7-10 năm thì điều hòa trung tâm có tuổi thọ lên tới 25 năm.
  • Tiết kiệm điện năng tiêu thụ vượt trội: Nhờ hệ số hoạt động không đồng thời, điều hòa VRV tiết kiệm điện năng tiêu thụ hơn các dòng sản phẩm khác.
  • Tiết kiệm không gian lắp đặt: Với khả năng kết nối chỉ 1 dàn nóng với nhiều dàn lạnh, chiều dài đường ống dài và chênh lệch độ cao lớn, giờ đây bạn không còn phải lo lắng tìm kiếm vị trí lắp đặt cho dàn nóng. Các vị trí lý tưởng như ban công hoặc sân thượng vừa thuận tiện cho quá trình lắp đặt cũng như tiếp cận bảo trì-bảo dưỡng trong quá trình sử dụng.
  • Lắp đặt nhanh: Việc lắp đặt trở nên đơn giản hơn nhờ cố định máy, hệ thống ống trục,…. Rồi từ các ống trục sẽ phân chia ra các ống để về các phòng riêng biệt.
  • Dễ dàng kiểm soát: Hệ thống VRV sẽ có một bộ điều khiển trung tâm, có thể kiểm soát tất cả các dàn lạnh. Không những thế, nó có thể tính ra lượng điện tiêu thụ của các dàn lạnh, từ đó tính ra chi phí điện năng cho từng phòng, khu vực. Đây là tính năng vô cùng quan trọng đối với các công trình như tòa nhà văn phòng cho thuê.

3.2. Nhược điểm của điều hòa trung tâm

Bên cạnh những ưu điểm vượt trội trên, điều hòa tổng VRV cũng có một số nhược điểm đối với một số công trình:

  • Không phù hợp với những công trình nhỏ có nhu cầu sử dụng thấp: Một hệ VRV/VRF thông thường có công suất từ 9HP trở lên. Với mức công suất này, điều hòa tổng sẽ đủ khả năng điều hòa nhiệt độ cho không gian có diện tích rộng tới 120m2. Vì vậy, những công trình có diện tích sử dụng điều hòa thấp hơn thì có thể cân nhắc sử dụng hệ điều hòa VRV/VRF mini công suất chỉ từ 4HP, điều hòa multi hoặc điều hòa cục bộ.
  • Chi phí bảo trì, bảo dưỡng cao hơn: Hệ thống điều hòa tổng có cấu trúc tương đối phức tạp, yêu cầu thợ bảo dưỡng phải có kinh nghiệm và chuyên môn về máy lạnh trung tâm mới có thể kiểm tra hoặc sửa chữa. Vì là hệ thống khó và số lượng kỹ thuật viên chuyên môn cao cũng giới hạn nên chắc chắn sẽ đòi hỏi chi phí bảo trì – bảo dưỡng cao hơn so với loại điều hòa khác.
  • Kém hiệu quả nếu nhu cầu sử dụng thấp: Điều hòa trung tâm hoạt động tốt nhất cho các không gian có nhu cầu sử dụng cao và liên tục, có thể đạt 100% hoặc vượt hơn mức công suất. Nếu tổng công suất thường xuyên sử dụng của dàn lạnh thường xuyên ở mức dưới 50% công suất dàn nóng thì ngược lại sẽ gây lãng phí điện năng và chi phí vô cùng lớn. Hãy cân nhắc điều này nhé.

4. Điều hòa trung tâm có tốn điện không?

Xem xét một cách công bằng mà nói, điều hòa trung tâm sẽ có lượng điện tiêu thụ bằng hoặc cao hơn so với việc sử dụng toàn bộ bằng điều hòa cục bộ. Tuy nhiên, với những không gian đòi hỏi tính thẩm mỹ cao, bị hạn chế về vị trí lắp đặt như tòa nhà cao tầng thì điều hòa cục bộ là phương án hoàn toàn không khả thi. Các tòa nhà cao tầng hiện đã bị cấm lắp đặt dàn nóng phía bên ngoài mà bắt buộc phải lắp đặt ở ban công hoặc trong phòng kỹ thuật để tránh các rủi ro.

Tiết kiệm điện năng vượt trội so với các thế hệ khác
Tiết kiệm điện năng vượt trội so với các thế hệ khác

Bên cạnh đó, điều hòa trung tâm có thể kết nối vượt trội công suất. Trong trường hợp sử dụng 100% công suất hoặc vượt công suất thì giải pháp sử dụng điều hòa trung tâm sẽ tiết kiệm điện hơn so với sử dụng điều hòa cục bộ.

Vậy có nên lắp điều hòa trung tâm hay không? Câu trả lời là nên với các công trình có diện tích và nhu cầu sử dụng điều hòa lớn, ví dụ như căn hộ cao cấp, biệt thự, lâu đài, các tòa nhà văn phòng, khách sạn, trung tâm thương mại, nhà máy, bệnh viện,…

5. Cách tính công suất điều hòa trung tâm

Rất nhiều người khi tìm hiểu qua về hệ thống điều hòa trung tâm xong lại không biết cách tính công suất điều hòa như nào cho hợp lý. Bởi điều hòa trung tâm không giống với điều hòa cục bộ.

Thực ra, cách tính công suất điều hòa trung tâm vô cùng đơn giản. Cấu thành lên hệ thống này bao gồm dàn nóng và các dàn lạnh. Để tính được công suất của hệ thống điều hòa trung tâm, trước hết cần biết được công suất các dàn lạnh:

  • Tính công suất dàn lạnh: Việc tính công suất này vô cùng đơn giản. Nó cũng giống như khi bạn tính công suất với điều hòa cục bộ: Công suất = Diện tích phòng x 650 BTU
  • Tính công suất dàn nóng: Sau khi có tổng công suất dàn lạnh ở các phòng thì bạn sẽ có ngay:
    Công suất dàn nóng = Tổng công suất dàn lạnh

Một số người thắc mắc về việc các hãng công bố tỷ lệ kết nối của dàn nóng có thể lên tới 130% có nghĩa là gì? Đó là hệ số tổng công suất dàn lạnh bằng 130% công suất dàn nóng. Hiệu số công suất chênh lệch này cho phép dàn nóng có thể cung cấp khả năng làm lạnh cho không gian lớn hơn tiêu chuẩn mà không phải nâng công suất. Tuy nhiên, việc lựa chọn này cần có sự tư vấn, đánh giá, kiểm tra bởi các chuyên viên, kỹ sư với phần mềm độc quyền của từng hãng.

6. Điều hòa trung tâm giá bao nhiêu?

Đây chắc chắn là câu hỏi mà nhiều người thắc mắc nhất. Chi phí lắp đặt điều hòa trung tâm sẽ phụ thuộc vào các yếu tố sau:

  • Loại dàn nóng: liên quan tới mức công suất, dòng điều hòa tổng 1 chiều hay 2 chiều?
  • Loại dàn lạnh: mức công suất cần thiết, số lượng dàn lạnh, model dàn lạnh và lựa chọn kiểu dàn lạnh như là dàn lạnh âm trần cassette, giấu trần nối ống gió, treo tường, áp trần, hoặc loại đặt sàn.
  • Độ dài hệ thống kết nối: bao gồm ống đồng, bảo ôn, đường ống nước, dây diện, ống gió (nếu chọn dàn lạnh âm trần nối ống gió), cửa gió, vật tư phụ khác,..

Ba yếu tố trên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá điều hòa trung tâm. Khi đã có các khối lượng cần thiết, bạn mới có được báo giá điều hòa trung tâm tốt nhất, chính xác nhất để lên dự toán cho công trình. Hãy liên hệ trực tiếp đến các đại lý, proshop của hãng để được hỗ trợ tốt nhất về tư vấn, thiết kế và lên dự toán. Hơn nữa, các đơn vị đại lý trực thuộc các hãng điều hòa sẽ thường có mức giá ưu đãi và nguồn hàng chính hãng cho khách hàng.

7. Có nên lắp điều hòa trung tâm hay không?

Vậy, sau khi tìm hiểu kỹ về các vấn đề liên quan như kỹ thuật, ưu nhược điểm, cách tính công suất hệ thống cũng như chi phí đầu tư điều hòa VRV thì liệu có nên lắp điều hòa trung tâm hay không?

Như chúng tôi chia sẻ ở trên, khi diện tích sử dụng lớn thì bạn có thể cân nhắc lắp đặt điều hòa tổng VRV/VRF. Trong trường hợp diện tích sàn nhỏ (dưới 100m2) thì nên sử dụng các lựa chọn khác như hệ VRV/VRF mini, điều hòa multi hoặc điều hòa cục bộ thương mại để tiết kiệm chi phí đầu tư cũng như tránh lãng phí tài nguyên khi không tận dụng hết công suất của một hệ thống điều hòa trung tâm thông thường.

Các công trình phù hợp nhất với hệ thống máy lạnh trung tâm có thể kể đến như biệt thự, nhà phố, khách sạn, bệnh viện, trường học, hội trường, trung tâm thương mại… Đây đều là những loại hình công trình đòi hỏi tính thẩm mỹ và khả năng làm mát công suất lớn của điều hòa. Bên cạnh đó, với chủng loại dàn lạnh đa dạng, đáp ứng tốt về mặt công suất và thẩm mỹ, điều hòa trung tâm chắc chắn sẽ là sự lựa chọn lý tưởng cho những không gian này.

Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ với chúng tôi để được các kỹ sư chuyên môn tư vấn trực tiếp nhé